Mỗi hệ thống PCCC đều được thiết kế dựa trên quy mô, cách bố trí không gian và tính chất hoạt động của nhà xưởng tại một thời điểm cụ thể. Vì vậy, khi khu sản xuất được mở rộng, kho được chuyển thành xưởng, tầng lửng được bổ sung hoặc máy móc được sắp xếp lại, phương án PCCC ban đầu có thể không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tế.
Những thay đổi này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến vị trí đầu báo, phạm vi đầu phun sprinkler, nhu cầu cấp nước chữa cháy, khả năng hoạt động của trạm bơm và hướng thoát nạn. Vậy khi nào nhà xưởng cần cải tạo hệ thống PCCC, những hạng mục nào bị ảnh hưởng và quy trình triển khai cần được thực hiện ra sao?
Khi nào cần cải tạo hệ thống PCCC nhà xưởng?
Nhu cầu cải tạo hệ thống PCCC thường xuất hiện khi nhà xưởng có ba nhóm thay đổi chính: tăng quy mô xây dựng, chuyển đổi công năng hoặc điều chỉnh dây chuyền và mặt bằng sản xuất. Mỗi thay đổi đều có thể làm cho phạm vi bảo vệ và năng lực của hệ thống hiện hữu không còn phù hợp.
Trước hết, khi nhà xưởng được mở rộng bằng cách xây thêm khu sản xuất, kho nguyên liệu, kho thành phẩm, tầng lửng hoặc khối nhà mới, diện tích cần bảo vệ sẽ tăng lên. Hệ thống báo cháy, chữa cháy ban đầu có thể không bao phủ đầy đủ phần mở rộng, trong khi trạm bơm, bể nước và mạng đường ống phải phục vụ thêm thiết bị.
Trong trường hợp này, chủ đầu tư không nên chỉ kéo dài đường ống hoặc lắp thêm đầu báo, đầu phun. Toàn bộ hệ thống cần được kiểm tra để xác định tủ báo cháy có đủ khả năng mở rộng hay không, nguồn nước có đáp ứng lưu lượng cần thiết không và áp lực tại những vị trí bất lợi có còn phù hợp sau khi bổ sung thiết bị.
Nhu cầu cải tạo cũng đặt ra khi nhà xưởng thay đổi công năng. Một khu vực lắp ráp được chuyển thành kho hàng, phòng sơn, khu đóng gói hoặc nơi lưu trữ vật tư có thể làm thay đổi nguyên vật liệu, nguồn nhiệt và mức độ nguy hiểm cháy. Đặc biệt, với khu vực chuyển thành kho, loại hàng hóa, bao bì, chiều cao xếp hàng và cách bố trí kệ đều ảnh hưởng đến khả năng phát hiện cháy, phạm vi hoạt động của đầu phun sprinkler và đường tiếp cận chữa cháy.
Hình minh họa: Hệ thống sprinkler cần được bố trí phù hợp với chiều cao, kết cấu kệ và cách sắp xếp hàng hóa trong kho.
Bên cạnh đó, việc bổ sung dây chuyền, di chuyển máy móc hoặc dựng thêm vách ngăn, phòng kín và trần mới cũng cần được xem xét. Thiết bị mới có thể tạo thêm nguồn nhiệt, làm tăng tải điện hoặc che khuất đầu báo, đầu phun. Trong khi đó, những thay đổi về không gian có thể chia cắt phạm vi bảo vệ, thu hẹp lối đi hoặc làm gián đoạn hướng thoát nạn. Vì vậy, vị trí đầu báo, thiết bị cảnh báo, đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn cần được rà soát theo mặt bằng sau cải tạo.
Theo quy định hiện hành, công trình cải tạo làm tăng quy mô, thay đổi công năng hoặc thay đổi hạng nguy hiểm cháy và cháy nổ cần được xem xét lại việc trang bị, bố trí phương tiện PCCC và cứu nạn, cứu hộ. Tùy loại công trình và phạm vi thay đổi, chủ đầu tư cần xác định yêu cầu về hồ sơ, thẩm định thiết kế và nghiệm thu trước khi triển khai.
Những thay đổi ảnh hưởng đến hệ thống PCCC
Sau khi xác định nhu cầu cải tạo, nhà thầu cần đánh giá mức độ phù hợp của từng hạng mục PCCC với hiện trạng mới. Việc rà soát phải được thực hiện theo mối liên hệ giữa phát hiện cháy, cảnh báo, chữa cháy, cấp nước, thoát nạn và ngăn cháy lan.
Đối với hệ thống báo cháy, phạm vi bảo vệ của đầu báo, nút nhấn khẩn cấp, chuông, còi và đèn báo cháy cần được kiểm tra theo không gian thực tế. Đồng thời, tủ trung tâm phải có khả năng tiếp nhận số lượng thiết bị, vùng hoặc vòng lặp bổ sung để hệ thống hoạt động thống nhất.
Hệ thống chữa cháy tự động cần được xem xét từ vị trí đầu phun đến khả năng cấp nước. Đầu sprinkler phải bảo đảm khoảng cách, phạm vi bảo vệ và không bị máy móc, đường ống hoặc kệ hàng che khuất. Khi số lượng đầu phun tăng, lưu lượng, áp lực, kích thước đường ống, nguồn nước và năng lực của trạm bơm cũng cần được tính toán lại.
Tương tự, các họng nước và tủ chữa cháy phải được bố trí tại vị trí thuận tiện tiếp cận, không bị vật tư hoặc thiết bị cản trở. Khả năng kết nối giữa mạng đường ống hiện hữu và phần bổ sung cần được kiểm tra để tránh tình trạng mở rộng cục bộ nhưng không bảo đảm hiệu quả vận hành chung.
Bên cạnh các hệ thống kỹ thuật, giải pháp thoát nạn và ngăn cháy lan cũng phải được cập nhật theo mặt bằng mới. Lối thoát, cửa thoát hiểm, đèn sự cố, biển chỉ dẫn, tường và cửa ngăn cháy cần được bố trí đồng bộ. Các vị trí đường ống, cáp hoặc kết cấu xuyên qua bộ phận ngăn cháy phải được xử lý phù hợp để hạn chế khả năng lan truyền khói và lửa.
Như vậy, cải tạo hệ thống PCCC không phải là bổ sung riêng lẻ một số thiết bị. Các hạng mục cần được đánh giá trong cùng một phương án tổng thể nhằm bảo đảm sự liên kết giữa phát hiện, cảnh báo, chữa cháy và thoát nạn.
Những hạng mục cần khảo sát trước khi cải tạo
Khảo sát nên bắt đầu từ việc thu thập hồ sơ thiết kế, bản vẽ hoàn công và tài liệu PCCC đã được phê duyệt trước đây. Các hồ sơ này giúp xác định cấu hình ban đầu của hệ thống, đồng thời tạo cơ sở đối chiếu với hiện trạng nhà xưởng.
Trong quá trình sử dụng, mặt bằng thực tế có thể đã thay đổi so với bản vẽ. Máy móc được di chuyển, khu vực sản xuất được chia lại hoặc vật tư được lưu trữ tại những vị trí mới. Vì vậy, nhà thầu cần kiểm tra trực tiếp thay vì chỉ dựa vào hồ sơ cũ.
Nội dung khảo sát kiến trúc gồm diện tích, chiều cao, vách ngăn, cửa ra vào, lối thoát và cách phân chia khu vực. Đồng thời, cần làm rõ công năng sau cải tạo, loại nguyên liệu, sản phẩm, quy trình sản xuất và số lượng người thường xuyên làm việc.
Đối với hệ thống báo cháy, cần kiểm tra tủ trung tâm, đường dây tín hiệu, đầu báo, nút nhấn và thiết bị cảnh báo. Kết quả khảo sát phải xác định được khả năng mở rộng của tủ, phạm vi bảo vệ hiện tại và những khu vực cần bổ sung thiết bị.
Đối với hệ thống chữa cháy, các hạng mục cần khảo sát gồm bể nước, trạm bơm, đường ống, van, họng nước và đầu phun sprinkler. Thông số kỹ thuật của thiết bị hiện hữu cần được đối chiếu với nhu cầu sau khi nhà xưởng mở rộng hoặc thay đổi công năng.
Ngoài ra, cần kiểm tra nguồn điện cho hệ thống PCCC, chế độ điều khiển và khả năng liên động giữa các thiết bị. Nếu nhà xưởng có hệ thống hút khói, cửa chống cháy hoặc thiết bị dừng máy khi có cháy, các chức năng này phải được đưa vào phạm vi rà soát.
Kết quả khảo sát cần trả lời rõ ba vấn đề: những hạng mục nào còn đáp ứng, những hạng mục nào cần điều chỉnh và những thiết bị nào phải thay thế hoặc bổ sung. Đây là cơ sở để lập phương án cải tạo phù hợp, tránh đầu tư thiếu hoặc thay mới không cần thiết.
Hình minh họa: Kiểm tra trạm bơm và hệ thống cấp nước chữa cháy trước khi lập phương án cải tạo PCCC nhà xưởng
Quy trình cải tạo hệ thống PCCC
-
Bước 1: Tiếp nhận thông tin - Thu thập hồ sơ hiện có, xác định phạm vi cải tạo, công năng mới và kế hoạch sản xuất của nhà máy.
-
Bước 2: Khảo sát hiện trạng - Kiểm tra hệ thống PCCC để xác định hạng mục được giữ lại, di chuyển, bổ sung hoặc nâng cấp.
-
Bước 3: Lập phương án cải tạo - Thiết kế giải pháp kết nối hệ thống cũ với phần mở rộng; lập dự toán, tiến độ và biện pháp thi công.
-
Bước 4: Hoàn thiện thủ tục - Xác định yêu cầu thẩm định thiết kế và nghiệm thu theo loại công trình, quy mô và phạm vi cải tạo.
-
Bước 5: Thi công và chạy thử - Tổ chức thi công hạn chế ảnh hưởng đến sản xuất; kiểm tra từng thiết bị và khả năng liên động của toàn hệ thống.
-
Bước 6: Nghiệm thu, bàn giao - Hoàn thiện bản vẽ hoàn công, tài liệu thiết bị và hướng dẫn vận hành, bảo trì hệ thống sau cải tạo.
Hùng Vương cung cấp giải pháp khảo sát, tư vấn, thiết kế và thi công cải tạo hệ thống PCCC cho nhà xưởng, nhà máy. Với từng công trình mở rộng nhà xưởng, thay đổi công năng hoặc nâng cấp PCCC, Hùng Vương phối hợp cùng chủ đầu tư rà soát hiện trạng, xác định phạm vi công việc và xây dựng phương án phù hợp với điều kiện sử dụng thực tế. Quá trình triển khai được thực hiện từ khảo sát, lập phương án đến thi công, chạy thử và bàn giao, tạo cơ sở để hệ thống tiếp tục được quản lý, vận hành thuận tiện sau cải tạo.
Cam kết với khách hàng
Phục vụ khách hàng nhanh chóng, hiệu quả
Chính sách mở rộng quy mô đi kèm và nâng cao chất lượng
Năng lực tài chính vững vàng, khẳng định vai trò của các đối tác chiến lược
Dịch vụ tốt nhất đi kèm với mức chi phí hợp lý
Không ngừng sáng tạo thực thi những ý tưởng mới
Luôn đem lại cho khách hàng sự hài lòng tuyệt đối
