Vì sao cần kiểm tra hệ thống PCCC nhà xưởng định kỳ?
Nhà xưởng thường có diện tích lớn, nhiều máy móc, thiết bị điện, nguyên vật liệu và khu vực sản xuất đặc thù. Bụi, độ ẩm, nhiệt độ, rung động hoặc việc thay đổi cách bố trí hàng hóa có thể ảnh hưởng đến đầu báo cháy, đường ống, sprinkler và các thiết bị chữa cháy.
Từ ngày 1/7/2025, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 có hiệu lực; Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành. Doanh nghiệp cần duy trì các điều kiện an toàn và hệ thống PCCC trong suốt quá trình khai thác, không chỉ tại thời điểm nghiệm thu công trình.
TCVN 3890:2023 hiện là tiêu chuẩn còn hiệu lực liên quan đến việc trang bị, bố trí, kiểm tra và bảo dưỡng phương tiện PCCC cho nhà và công trình. Việc bảo trì cần căn cứ vào hồ sơ thiết kế, đặc điểm hệ thống, hướng dẫn của nhà sản xuất và tiêu chuẩn áp dụng cho từng công trình.
Các hạng mục báo cháy cần kiểm tra
Tủ trung tâm báo cháy: Tủ trung tâm là bộ phận tiếp nhận tín hiệu từ đầu báo, nút nhấn và các thiết bị ngoại vi. Khi bảo trì cần kiểm tra trạng thái hiển thị, lịch sử lỗi, khả năng nhận tín hiệu theo từng vùng và chức năng điều khiển thiết bị liên động.
Nguồn điện chính, bộ nguồn dự phòng và ắc quy cũng phải được kiểm tra. Hệ thống có thể vẫn hiển thị bình thường khi có điện lưới nhưng mất khả năng hoạt động khi nguồn chính bị gián đoạn nếu ắc quy đã suy giảm chất lượng. Yêu cầu đối với thiết bị cấp nguồn của hệ thống báo cháy được quy định trong TCVN 7568-4:2013, hiện vẫn còn hiệu lực.
Đầu báo cháy: Đầu báo khói, đầu báo nhiệt hoặc đầu báo chuyên dụng cần được kiểm tra khả năng nhận biết tín hiệu và truyền thông tin về tủ trung tâm. Bụi sản xuất, hơi nước, dầu mỡ hoặc côn trùng có thể bám vào thiết bị, làm giảm độ nhạy hoặc gây báo giả.
Ngoài việc vệ sinh, kỹ thuật viên cần kiểm tra vị trí lắp đặt đầu báo sau khi nhà xưởng thay đổi dây chuyền, dựng thêm vách ngăn hoặc bố trí lại kho hàng. Các yêu cầu thiết kế và lắp đặt hệ thống báo cháy cho nhà, công trình hiện được quy định tại TCVN 7568-14:2025.
Nút nhấn, chuông và đèn báo cháy: Nút nhấn khẩn cấp phải dễ nhận biết, không bị che khuất và có thể truyền tín hiệu về tủ trung tâm. Chuông, còi và đèn báo cháy cần được thử tại từng khu vực để đánh giá khả năng cảnh báo trong môi trường có tiếng ồn lớn.
Đồng thời, cần kiểm tra dây tín hiệu, hộp đấu nối, module điều khiển và khả năng liên động với quạt hút khói, cửa chống cháy, thang máy hoặc thiết bị kỹ thuật khác nếu hệ thống có tích hợp.
Các hạng mục chữa cháy cần kiểm tra
Nguồn nước và cụm bơm chữa cháy: Nguồn nước phải đáp ứng nhu cầu vận hành của hệ thống theo phương án thiết kế. Cần kiểm tra mực nước bể chứa, đường hút, đường đẩy, đồng hồ áp suất và tình trạng rò rỉ tại các vị trí đấu nối.
Đối với cụm bơm, cần chạy thử bơm điện, bơm diesel và bơm bù áp; kiểm tra chế độ khởi động tự động, tiếng ồn, độ rung, nhiệt độ, nguồn nhiên liệu và khả năng duy trì áp lực. Trường hợp bơm chỉ hoạt động ở chế độ thủ công hoặc áp suất giảm nhanh sau khi dừng, hệ thống cần được kiểm tra chuyên sâu.
Đường ống, van và họng chữa cháy: Kỹ thuật viên cần rà soát tình trạng ăn mòn, rò rỉ, biến dạng và khả năng chịu lực của hệ thống đường ống. Các van khóa, van báo động, van một chiều và van phân vùng phải được xác định đúng trạng thái đóng – mở, có biển chỉ dẫn rõ ràng và không bị kẹt.
Tủ chữa cháy cần có đủ vòi, lăng phun và phụ kiện theo hồ sơ trang bị. Vòi chữa cháy không nên bị mục, nứt, gấp lâu ngày hoặc hư hỏng đầu nối. TCVN 3890:2023 là căn cứ quan trọng để kiểm tra việc trang bị và bố trí phương tiện PCCC tại nhà, công trình.
Hệ thống sprinkler: Đầu phun sprinkler cần được kiểm tra về tình trạng ăn mòn, biến dạng, bám sơn, bám bụi hoặc bị vật cản che khuất. Không nên treo hàng hóa, dây điện hoặc vật dụng lên đầu phun và đường ống.
Bên cạnh đó, cần kiểm tra áp suất mạng ống, van kiểm soát, chuông nước, công tắc dòng chảy và khả năng truyền tín hiệu về tủ báo cháy. TCVN 7336:2021 hiện còn hiệu lực và quy định các yêu cầu thiết kế, lắp đặt đối với hệ thống chữa cháy tự động bằng nước và bọt.
Dấu hiệu hệ thống PCCC cần sửa chữa
Doanh nghiệp nên tổ chức kiểm tra ngay khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
-
Tủ trung tâm liên tục báo lỗi hoặc mất kết nối thiết bị
-
Đầu báo thường xuyên báo giả hoặc không phản hồi khi thử
-
Chuông, còi hoặc đèn báo hoạt động không đồng đều
-
Ắc quy phồng, rò rỉ hoặc không duy trì được nguồn dự phòng
-
Bơm không tự khởi động, chạy rung mạnh hoặc áp suất không ổn định
-
Đường ống rò rỉ, han gỉ hoặc van khó đóng mở
-
Đầu sprinkler bị che khuất, ăn mòn, bám sơn hoặc biến dạng
-
Họng chữa cháy thiếu vòi, lăng phun hoặc phụ kiện bị hư hỏng
Không nên chỉ xóa lỗi trên tủ điều khiển hoặc khởi động lại thiết bị mà chưa xác định nguyên nhân. Những biện pháp xử lý tạm thời có thể khiến sự cố tiếp tục lặp lại và làm giảm độ tin cậy của toàn hệ thống.
Xem thêm: Thi công PCCC nhà xưởng: Những hạng mục cần chuẩn bị
Quy trình bảo trì hệ thống PCCC nhà xưởng
Một quy trình bảo trì phù hợp thường gồm năm bước:
-
Kiểm tra hồ sơ thiết kế, bản vẽ hoàn công và lịch sử vận hành
-
Khảo sát hiện trạng thiết bị tại từng khu vực
-
Chạy thử độc lập hệ thống báo cháy, bơm, van và sprinkler
-
Sửa chữa, thay thế thiết bị hư hỏng và kiểm tra liên động
-
Lập biên bản, ghi nhận kết quả và đề xuất kế hoạch bảo trì tiếp theo
Tần suất kiểm tra không nên áp dụng máy móc giống nhau cho mọi nhà xưởng. Doanh nghiệp cần căn cứ vào loại hình sản xuất, mức độ bụi và ăn mòn, tần suất vận hành, hồ sơ đã được phê duyệt, hướng dẫn nhà sản xuất và các tiêu chuẩn hiện hành. Việc sử dụng nhân sự có chuyên môn cùng phương tiện kiểm tra phù hợp giúp quá trình bảo trì được thực hiện an toàn và chính xác hơn.
Cam kết với khách hàng
Phục vụ khách hàng nhanh chóng, hiệu quả
Chính sách mở rộng quy mô đi kèm và nâng cao chất lượng
Năng lực tài chính vững vàng, khẳng định vai trò của các đối tác chiến lược
Dịch vụ tốt nhất đi kèm với mức chi phí hợp lý
Không ngừng sáng tạo thực thi những ý tưởng mới
Luôn đem lại cho khách hàng sự hài lòng tuyệt đối
