Lịch bảo trì trạm xử lý nước thải từ thực tế vận hành Trạm Võng Xuyên

Trong quá trình hoạt động, nhiều bất thường thường bắt đầu từ những dấu hiệu nhỏ như màu bùn thay đổi, bọt nổi kéo dài, lưu lượng dao động hoặc máy thổi khí phát ra tiếng ồn khác thường. Nếu được phát hiện và kiểm tra kịp thời, những dấu hiệu này có thể giúp người vận hành hạn chế sự cố lan sang các công đoạn phía sau.

Từ thực tế tại Trạm xử lý nước thải Cụm công nghiệp Võng Xuyên, công suất 250 m³/ngày đêm, đã được Hùng Vương phân chia các hạng mục kiểm tra theo từng chu kỳ. Cách tổ chức này giúp công tác theo dõi hệ thống rõ ràng hơn, đồng thời tạo cơ sở để đánh giá sự thay đổi của trạm theo thời gian.

Hằng ngày: Theo dõi tình trạng vận hành trạm Võng Xuyên 

Ở chu kỳ hằng ngày, Hùng Vương tập trung vào những yếu tố có thể thay đổi nhanh và ảnh hưởng đến hiệu quả xử lý. Nội dung kiểm tra bao gồm trạng thái của các bể, thông số vận hành và hoạt động của thiết bị.

Trước hết, người vận hành cần quan sát màu bùn, lượng bọt, mùi và mức độ xáo trộn tại từng bể. Bùn đổi màu, bọt nổi kéo dài, mùi tăng hoặc khí phân phối không đều có thể liên quan đến sự thay đổi của nguồn nước đầu vào, tải lượng hữu cơ, hệ vi sinh hoặc thiết bị cấp khí.

1. Kiểm tra bể hiếu khí

Tại bể hiếu khí, Hùng Vương xác định ba nhóm nội dung cần được theo dõi đồng thời:

• Màu sắc, trạng thái và khả năng tạo bông của bùn vi sinh

• Độ pH và nồng độ oxy hòa tan (DO)

• Mức độ phân phối khí và xáo trộn trong bể

Các thông số này không nên được đánh giá riêng lẻ. Chẳng hạn, nồng độ oxy hòa tan giảm có thể liên quan đến tải lượng hữu cơ tăng, lượng bùn trong bể cao, lưu lượng khí không đủ hoặc hệ thống phân phối khí hoạt động thiếu ổn định.

Việc kiểm tra bể hiếu khí vì vậy không chỉ dừng ở đo thông số. Người vận hành cần đối chiếu kết quả đo với trạng thái bùn, chất lượng nước và hoạt động của máy thổi khí trước khi điều chỉnh hệ thống.

2. Theo dõi nước đầu vào và đầu ra

Lưu lượng, màu sắc, mùi và một số chỉ tiêu chất lượng nước đầu vào - đầu ra cần được ghi nhận theo ca hoặc theo thời điểm quy định. Khi lưu lượng dao động mạnh hoặc đặc tính nước thải thay đổi, người vận hành cần kiểm tra nguồn tiếp nhận và theo dõi phản ứng của các công đoạn phía sau.

Cách ghi nhận này giúp Hùng Vương và đơn vị vận hành phân biệt giữa biến động tạm thời với xu hướng bất thường kéo dài. Đây là cơ sở quan trọng để xác định thời điểm cần điều chỉnh chế độ cấp khí, tuần hoàn bùn hoặc châm hóa chất.

3. Kiểm tra máy thổi khí, máy bơm và bơm hóa chất

Kiểm tra máy thổi khí tại Trạm Võng Xuyên được thực hiện đồng thời ở hai vị trí: trực tiếp tại thiết bị và tại bể sử dụng khí.

Người vận hành cần theo dõi tiếng ồn, độ rung, nhiệt độ, áp suất và tình trạng rò rỉ của máy. Sau đó, trạng thái thiết bị được đối chiếu với mức độ phân phối khí trong bể. Trường hợp máy vẫn hoạt động nhưng bọt khí xuất hiện không đều có thể liên quan đến van, đường ống hoặc đầu phân phối khí thay vì bản thân máy thổi khí.

Máy bơm và bơm hóa chất cũng cần được kiểm tra về khả năng đóng – ngắt, lưu lượng, tiếng ồn, độ rung và hiện tượng rò rỉ. Đồng thời, lượng hóa chất trong bồn, tình trạng đường ống và cảnh báo trên tủ điện phải được ghi nhận để phát hiện sớm nguy cơ thiếu hóa chất, tắc nghẽn hoặc sai lệch trong quá trình châm.

Kết quả kiểm tra hằng ngày được đưa vào nhật ký vận hành, tạo dữ liệu nền cho các bước đánh giá hằng tuần và hằng tháng.

Hình minh họa

Hằng tuần: Đánh giá bùn vi sinh và hiệu quả xử lý 

Nếu công việc hằng ngày nhằm phát hiện dấu hiệu bất thường, hoạt động hằng tuần giúp Hùng Vương và người vận hành đánh giá xu hướng của hệ thống rõ hơn. Trọng tâm của chu kỳ này là bùn vi sinh, hệ thống phân phối khí, bơm hóa chất và các vị trí dễ tích tụ rác, cặn.

1. Theo dõi khả năng lắng của bùn bằng SV30

Một trong những nội dung được thực hiện là đo thể tích bùn lắng sau 30 phút (SV30). Kết quả không được đánh giá dựa trên một lần đo riêng lẻ mà cần so sánh với dữ liệu của những tuần trước.

Khi bùn lắng chậm, nước phía trên đục hoặc xuất hiện bùn nổi, người vận hành cần kiểm tra thêm:

• Tải lượng và đặc tính nước thải đầu vào

• Lượng bùn trong bể hiếu khí

• Nồng độ oxy hòa tan

• Chế độ tuần hoàn và xả bùn

• Chất lượng nước sau bể lắng

Cách đối chiếu nhiều nhóm dữ liệu giúp hạn chế việc xác định nguyên nhân chỉ từ một biểu hiện. Đây cũng là cơ sở để đánh giá sự thay đổi của bùn vi sinh tại Trạm Võng Xuyên theo thời gian.

2. Kiểm tra hệ thống phân phối khí

Hệ thống cấp khí được kiểm tra về độ đồng đều của bọt khí, trạng thái van, đường ống, mối nối và các đầu phân phối khí. Những khu vực sục khí yếu có thể liên quan đến đầu phân phối bị bám cặn, van điều chỉnh chưa phù hợp hoặc đường ống bị rò rỉ.

Kết quả kiểm tra này được đối chiếu với trạng thái máy thổi khí. Qua đó, người vận hành có thể xác định sơ bộ bất thường nằm ở thiết bị cấp khí hay mạng lưới phân phối trong bể.

3. Kiểm tra bơm hóa chất và vệ sinh khu vực trạm

Bơm hóa chất cần được kiểm tra lưu lượng châm thực tế, đầu hút, đầu đẩy, đường ống và tình trạng đóng cặn. Mục tiêu là bảo đảm lượng hóa chất cấp vào hệ thống phù hợp với cài đặt và điều kiện nước thải thực tế.

Song chắn rác, hố thu, rãnh thoát nước và khu vực đặt thiết bị cũng được vệ sinh định kỳ. Tủ điện điều khiển cần được kiểm tra về bụi bẩn, nhiệt độ, độ ẩm và dấu hiệu cảnh báo. Việc vệ sinh phải sử dụng phương pháp phù hợp, đồng thời tuân thủ các yêu cầu về an toàn điện và an toàn lao động.

Xem thêm: Giải mã phương án 3D hệ thống xử lý nước thải 1.800 m³/ngày đêm Cụm công nghiệp Lan Sơn 2 

Hằng tháng: Bảo dưỡng thiết bị và rà soát dữ liệu

Bảo dưỡng hằng tháng tại Trạm xử lý nước thải Võng Xuyên tập trung vào máy bơm, máy thổi khí, máy khuấy và các thiết bị cơ khí trong trạm. Tùy theo hướng dẫn của nhà sản xuất, người vận hành cần kiểm tra dầu bôi trơn, dây đai, ổ trục, khớp nối, bu lông, bộ lọc, độ rung và nhiệt độ hoạt động.

Mục tiêu của công việc này là phát hiện sớm dấu hiệu hao mòn và lập kế hoạch bảo dưỡng trước khi thiết bị dừng đột ngột. Không phải thiết bị nào cũng cần tháo kiểm tra mỗi tháng, nhưng tình trạng hoạt động cần được đánh giá và ghi nhận thường xuyên. Trước khi thực hiện bảo dưỡng, thiết bị phải được cô lập nguồn điện và bảo đảm đầy đủ điều kiện an toàn.

Các thiết bị đo độ pH, oxy hòa tan và lưu lượng tại Trạm Võng Xuyên cũng cần được vệ sinh, đối chiếu hoặc hiệu chuẩn theo tình trạng thực tế. Đầu đo bám bẩn hoặc sai lệch có thể cung cấp dữ liệu không chính xác, từ đó khiến việc điều chỉnh hệ thống không phù hợp với trạng thái vận hành thực tế.

Cuối mỗi tháng, nhật ký vận hành cần được tổng hợp để rà soát lưu lượng, độ pH, oxy hòa tan, SV30, lượng hóa chất, thời gian hoạt động của thiết bị, cảnh báo và kết quả chất lượng nước. Việc so sánh dữ liệu theo thời gian giúp nhận diện những thay đổi diễn ra từ từ, chẳng hạn lượng hóa chất tiêu hao tăng, máy thổi khí phải hoạt động lâu hơn hoặc khả năng lắng của bùn giảm dần. Qua đó, lịch bảo trì Trạm Võng Xuyên không chỉ phục vụ bảo dưỡng thiết bị mà còn hỗ trợ đánh giá toàn bộ quá trình xử lý. 

Hình minh họa

Lịch bảo trì trạm xử lý nước thải cần được điều chỉnh theo công nghệ, tải lượng đầu vào, tình trạng thiết bị và quy trình vận hành của từng công trình. Khi hệ thống mới khởi động, nguồn thải thay đổi hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, một số hạng mục cần được tăng tần suất kiểm tra. Người vận hành cũng không nên xác định nguyên nhân chỉ từ một biểu hiện riêng lẻ. Màu bùn, bọt, mùi, oxy hòa tan và khả năng lắng cần được đối chiếu với dữ liệu đầu vào, trạng thái thiết bị và chất lượng nước đầu ra trước khi đưa ra phương án điều chỉnh.

Qua thực tế tại Trạm xử lý nước thải Võng Xuyên, việc tổ chức kiểm tra theo ngày, tuần và tháng cho thấy bảo trì cần được thực hiện đồng bộ giữa theo dõi công nghệ, kiểm tra thiết bị và rà soát dữ liệu vận hành. Cách tiếp cận này giúp nhận diện sớm những thay đổi của hệ thống, chủ động xử lý các dấu hiệu bất thường và hạn chế nguy cơ gián đoạn hoạt động.

Mỗi trạm xử lý nước thải có đặc điểm nguồn thải, công nghệ và tình trạng thiết bị khác nhau. Hùng Vương cung cấp giải pháp khảo sát hiện trạng, kiểm tra hệ thống, đánh giá hiệu quả xử lý và xây dựng quy trình vận hành - bảo trì phù hợp với từng công trình. Trên cơ sở dữ liệu thực tế, Hùng Vương đồng hành cùng chủ đầu tư trong việc đề xuất phương án bảo dưỡng, điều chỉnh hoặc cải tạo hệ thống nhằm duy trì hoạt động ổn định và thuận tiện cho công tác quản lý lâu dài.