Trạm Tam Hiệp kiểm soát chất lượng nước thải đầu ra theo QCVN như thế nào?

Trạm xử lý nước thải Cụm công nghiệp Tam Hiệp được xây dựng tại khu vực xã Tam Hiệp, huyện Phúc Thọ trước đây, nay thuộc xã Hát Môn, Hà Nội. Trạm có công suất thiết kế 850 m³/ngày đêm. 

Với đặc thù tiếp nhận nước thải từ nhiều cơ sở, lưu lượng và thành phần đầu vào có thể biến động. Vì vậy, để nước thải đầu ra đạt QCVN, hệ thống phải được kiểm soát đồng bộ từ đầu vào, quá trình vận hành đến khâu lấy mẫu và đánh giá tại điểm xả.

Kiểm soát nước thải từ đầu vào đến đầu ra

1. Theo dõi nước thải đầu vào

Nước thải đầu vào cần được theo dõi về lưu lượng, pH, tải lượng hữu cơ, chất rắn lơ lửng và các thành phần ô nhiễm đặc trưng. Những biến động bất thường từ cơ sở đấu nối phải được phát hiện sớm để hạn chế sốc tải hoặc ảnh hưởng đến hệ vi sinh.

Nếu đầu vào không được kiểm soát, hiệu quả xử lý có thể suy giảm, làm tăng COD đầu ra, TSS nước thải, amoni đầu ra và các chỉ tiêu liên quan.

2. Kiểm soát quá trình xử lý

Trong quá trình vận hành, các hạng mục quan trọng như bể điều hòa, công trình xử lý sinh học, hệ thống cấp khí, tuần hoàn bùn, tách bùn, định lượng hóa chất và khử trùng cần được kiểm tra thường xuyên.

Một sự cố tại bất kỳ công đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng đầu ra. Chẳng hạn, thiếu oxy làm giảm hiệu quả xử lý sinh học; tuần hoàn bùn không ổn định ảnh hưởng đến sinh khối; trong khi lưu lượng tăng cao có thể làm giảm thời gian lưu và gây cuốn trôi bùn.

Các thông số vận hành, tình trạng thiết bị, lượng hóa chất sử dụng và hiện tượng bất thường phải được ghi nhận đầy đủ trong nhật ký vận hành.

3. Giám sát chất lượng nước thải đầu ra

Các chỉ tiêu đầu ra như pH, COD, BOD, TSS, amoni, tổng nitơ, tổng phốt pho và thông số đặc trưng khác được theo dõi theo hồ sơ môi trường của dự án.

Dữ liệu cần được lưu trữ và phân tích theo thời gian để nhận diện xu hướng bất thường. Cách làm này giúp đơn vị vận hành xử lý nguyên nhân từ sớm, thay vì chờ đến khi kết quả tại điểm xả không còn đáp ứng yêu cầu.

Xem thêm: Xử lý bùn thải trong trạm xử lý nước thải công nghiệp như thế nào?

Quy trình lấy mẫu và đánh giá nước thải đầu ra

Trong quá trình triển khai xây dựng và hoàn thiện Trạm xử lý nước thải Tam Hiệp, Hùng Vương chú trọng bố trí hệ thống phục vụ việc kiểm tra và lấy mẫu nước thải. Quy trình đánh giá đầu ra gồm bốn bước chính:

1. Xác định vị trí lấy mẫu

Điểm lấy mẫu được bố trí sau khi nước thải đã đi qua đầy đủ các công đoạn xử lý và trước khi xả vào nguồn tiếp nhận. Vị trí này phải phù hợp với hồ sơ môi trường, không bị pha loãng bởi nước mưa hoặc dòng nước khác và bảo đảm an toàn khi thao tác.

2. Kiểm tra tại hiện trường

Tại thời điểm lấy mẫu, các thông số có thể đo trực tiếp như pH, nhiệt độ, lưu lượng và một số chỉ số vận hành liên quan được ghi nhận cùng tình trạng hoạt động của hệ thống.

Thông tin hiện trường là cơ sở để đối chiếu với kết quả phân tích và xác định nguyên nhân nếu chất lượng nước thải có biến động.

3. Lấy và bảo quản mẫu đúng quy trình

Mẫu nước thải phải được lấy bằng dụng cụ phù hợp, chứa trong loại chai tương ứng với từng chỉ tiêu, dán nhãn và bảo quản theo phương pháp phân tích.

Vị trí, thời gian lấy mẫu, người thực hiện, điều kiện vận hành và quá trình bàn giao mẫu cần được ghi chép đầy đủ để bảo đảm khả năng truy xuất.

4. Phân tích và đối chiếu căn cứ pháp lý

Các thông số phân tích được lựa chọn theo đặc điểm nguồn thải, công nghệ xử lý và giấy phép môi trường của dự án. Kết quả sau đó được đối chiếu với quy chuẩn, giới hạn xả thải và các yêu cầu pháp lý đang áp dụng.

QCVN 40:2025/BTNMT về nước thải công nghiệp có hiệu lực từ ngày 01/09/2025. Tuy nhiên, ngưỡng áp dụng cụ thể đối với Trạm Tam Hiệp cần được xác định trên cơ sở giấy phép môi trường, thời điểm hoàn thiện hồ sơ, đặc điểm nguồn tiếp nhận và các quy định chuyển tiếp có liên quan. Vì vậy, không thể kết luận nước thải đầu ra đạt QCVN chỉ bằng cảm quan hoặc kết quả của một chỉ tiêu riêng lẻ; việc đánh giá phải dựa trên kết quả quan trắc, phương pháp phân tích phù hợp và đầy đủ căn cứ pháp lý của dự án.

Qua dự án Trạm xử lý nước thải Cụm công nghiệp Tam Hiệp, Hùng Vương tiếp tục khẳng định định hướng triển khai công trình gắn với chất lượng, tính bền vững và trách nhiệm với môi trường. Công trình không chỉ phục vụ hoạt động của cụm công nghiệp mà còn góp phần tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, hài hòa giữa sản xuất và bảo vệ môi trường trong dài hạn.